Gorecht Presteert: Water voor het veen, perspectief voor de boer

Water voor het veen, perspectief voor de boer

Bij Onnen wordt gewerkt aan de toekomst van het veenweidelandschap. Een machine van Barth Drainage legt met GPS-precisie buizen onder het gras. Via een aangesloten put kunnen die de bodem tijdens droge perioden van water voorzien. Binnen Gorecht Presteert krijgt in totaal 164 hectare zo’n waterinfiltratiesysteem. Het Friesch Dagblad beschrijft de werkzaamheden en de samenwerking in het artikel ‘Water van onderaf’.

Het systeem moet helpen om de veengrond vochtig te houden. Dat is nodig, want wanneer veen uitdroogt en in aanraking komt met zuurstof, breekt het af. Daarbij komt CO₂ vrij en daalt de bodem. Een hoger waterpeil in de sloten biedt niet overal voldoende uitkomst: het water bereikt het midden van de percelen vaak moeilijk. De ondergrondse buizen moeten daar verandering in brengen.

Samen werken aan het landschap

De aanleg is onderdeel van een bredere aanpak. Binnen Gorecht Presteert werken acht boeren samen met BoerenNatuur Groningen West, Het Groninger Landschap, het waterschap en de provincie aan waterbeheer, extensivering en weidevogelbeheer. Een nattere bodem moet ook bijdragen aan betere omstandigheden voor weidevogels. De ontwikkeling van de vogelstand wordt met belangstelling gevolgd, al is het nog te vroeg om conclusies te trekken over het effect van het infiltratiesysteem.

Voor de boeren in het Gorecht is de verbinding met natuur dagelijks onderdeel van hun werk. Zij ondernemen in een kleinschalig landschap, tussen twee Natura 2000-gebieden, waar ook doelen voor weidevogels en opvang van ganzen samenkomen. Dat vraagt om aanpassingen in de bedrijfsvoering én om een inkomen dat die aanpassingen mogelijk maakt.

Een bedrijf dat meebeweegt

In het Friesch Dagblad vertelt melkveehouder Berend Steenbergen hoe hij zijn bedrijf daarop heeft ingericht. Hij schakelde vijftien jaar geleden over op biologische landbouw. Doordat hij meer grond kon pachten, ontstond ruimte om te extensiveren. Naast de melkveehouderij heeft hij een boerderijwinkel, waar ook inwoners van Groningen hun boodschappen komen doen.

Zijn verhaal laat zien hoe nauw landbouw en landschapsbeheer hier met elkaar verbonden zijn. Boeren dragen bij aan het onderhoud van het gebied, maar moeten ook kunnen blijven investeren in hun bedrijf. Voor Steenbergen speelt bovendien de volgende generatie mee: zijn twee volwassen zoons hebben belangstelling om het bedrijf voort te zetten.

Zekerheid voor de lange termijn

Juist die toekomst vraagt om duidelijke afspraken. De vele loketten en de beperkte looptijd van regelingen maken het voor boeren lastig om vooruit te plannen. Een vergoeding voor enkele jaren biedt weinig houvast bij investeringen die veel langer meegaan.

Daarom is De Gebiedsofferte ontwikkeld door boeren en de agrarische collectieven Noardlike Fryske Wâlden, BoerenNatuur Groningen West en BoerenNatuur Midden-Groningen. Het plan, gesteund door 350 boeren, is in februari 2025 aangeboden aan het ministerie van LVVN. De inzet: langjarige, passende vergoedingen voor het werk dat boeren doen voor water, klimaat, natuur, biodiversiteit en landschap.

Met Gorecht Presteert laten we zien hoe zo’n gezamenlijke aanpak in de praktijk vorm krijgt. Door kennis, inzet en middelen bij elkaar te brengen, werken we aan behoud van het veenweidelandschap én aan perspectief voor de boeren die er hun bedrijf hebben.

Dit bericht is gebaseerd op het artikel ‘Water van onderaf’ in het Friesch Dagblad. Lees hier het volledige artikel op de website van het Friesch Dagblad.

Meer informatie het project Gorecht Presteert

Wil je meer lezen over het unieke samenwerkingsproject van Gorecht Presteert in veenweidegebieden en Natura 2000-overgangsgebieden? Klik hier.

Op deze pagina lees je alles over hoe we samen met acht boeren werken aan klimaat, natuur en biodiversiteit.